Skolyoz Risk Hesaplayıcı · Aileler için rehber
Çocuğum ne kadar büyüyecek? Risser ve Sanders’i anlayalım
Raporunuzda “Cobb 30°, Risser 0, Sanders 3” gibi sayılar görebilirsiniz. Hepsi aynı şeyi anlatmaz:
- Cobb 30° Omurgadaki eğriliğin ölçüsü 30 derecedir.
- Risser 0 Leğen kemiğindeki büyüme işaretinin hangi aşamada olduğunu anlatır.
- Sanders 3 El kemiklerinin görünümüne göre hızlı büyüme dönemine ilişkin bilgi verir.
Kısacası, Cobb açısı eğriliğin bugünkü büyüklüğünü; Risser ve Sanders büyümenin hangi aşamada olduğunu anlatır. Hekiminiz bu bilgileri birlikte kullanır.
Büyüme, skolyoz takibinde neden önemli?
Çocuk büyürken omurgası da değişir. Özellikle hızlı uzadığı dönemde eğrilik artabilir. Bu nedenle hekiminiz hem eğriliği ölçer hem de ne kadar büyüme kaldığını anlamaya çalışır.
Bunu iki soruyla düşünebilirsiniz: “Eğrilik şimdi ne kadar?” ve “Önümüzde ne kadar büyüme var?” Takip planı bu iki sorunun yanıtına ve önceki kontrollerdeki değişime göre şekillenir.
Skolyoz ve büyüme hakkında SRS aile bilgilendirmesi
Risser ve Sanders nasıl ölçülür?
Risser için hekim, leğen kemiğinin üst kenarında röntgende görülen kemikleşme çizgisini inceler. Sonucu 0 ile 5 arasında bir evreyle söyler.
Sanders için el ve el bileği filmi incelenir. Hekim, kemiklerin büyüdüğü bölgelerin görünümüne bakar. Sonucu 1 ile 8 arasında bir evreyle söyler.
Bu evreler büyüme yolculuğundaki duraklar gibi düşünülebilir. Sayı ilerledikçe kemikler olgunlaşır. Her çocuğun bir durakta geçirdiği süre farklıdır.
| Risser | Sanders | |
|---|---|---|
| Nereden bilgi verir? | Leğen kemiği | El ve el bileği |
| Rapordaki sayılar | 0–5 | 1–8 |
| Ne için kullanılır? | Kemiklerin olgunlaşmasını değerlendirmek | Hızlı büyüme çevresindeki aşamaları daha ayrıntılı değerlendirmek |
| Evreyi kim belirler? | Röntgeni değerlendiren hekim | Röntgeni değerlendiren hekim |
İki yöntemin sayıları farklı ölçeklere aittir. Rapordaki Risser ve Sanders değerlerini ayrı ayrı kullanın.
Sanders sınıflamasının araştırması · 2008 · Risser ile Sanders’in karşılaştırılması · Neal ve arkadaşları, 2018
Risser 0–5 ne anlatıyor?
Risser, leğen kemiğinin üst kenarındaki ince bir kemikleşme alanını izler. Önce görünür hale gelir, sonra kenar boyunca ilerler ve sonunda ana kemikle birleşir. Hekim, bu sırayı büyüme hakkında bir ipucu olarak kullanır.
| Evre | Aile için kısa anlamı |
|---|---|
| Risser 0 | Büyümenin farklı dönemlerini kapsayan geniş bir evredir. Çocuğunuz hızlı uzama dönemine henüz gelmemiş de olabilir, o dönemde de olabilir. |
| Risser 1 | İzlenen kemikleşme çizgisi görünmeye başlamıştır. Büyüme değerlendirmesinde erken Risser evrelerinden biridir. |
| Risser 2 | Bu çizgi leğen kemiğinin üst kenarı boyunca ilerlemiştir. Kemik olgunlaşması devam eder. |
| Risser 3 | Çizgi daha geniş bir alanı kaplar. Önceki evrelere göre kemik olgunlaşması ilerlemiştir. |
| Risser 4 | Çizgi üst kenar boyunca tamamlanmıştır. Hekiminiz kalan büyümeyi diğer bulgularla birlikte değerlendirir. |
| Risser 5 | Bu alan ana kemikle birleşmiştir. Kemik olgunlaşmasının ileri aşamasını gösterir. |
Örneğin Risser 0 yazan iki çocuğun büyüme hızı farklı olabilir. Kaç santimetre uzama kaldığını anlamak için boy takibi ve diğer büyüme bulguları da gerekir.
Röntgende neye bakılıyor?
İncelenen alanın tıbbi adı iliak apofizdir. Yaygın 0–5 sınıflamasında görünüm şöyle tarif edilir:
- Risser 0: Kemikleşme görünmez.
- Risser 1: Kenarın yaklaşık ilk dörtte birlik bölümünde görünür.
- Risser 2: Yaklaşık yarısına ulaşır.
- Risser 3: Yaklaşık dörtte üçüne ulaşır.
- Risser 4: Kenar boyunca tamamlanır; ana kemikle tam birleşme henüz gerçekleşmemiştir.
- Risser 5: Ana kemikle birleşme tamamlanır.
Buradaki dörtte bir, yarım ve dörtte üç ifadeleri yalnızca bu kemik kenarının ne kadarında çizgi görüldüğünü anlatır. Kalan boy uzaması ayrı değerlendirilir.
Risser evrelerinin tıbbi tanımı · SRS
Sanders 1–8 ne anlatıyor?
Çocukların kemik uçlarında, uzamayı sağlayan büyüme bölgeleri bulunur. Hekimler bunlara büyüme plağı der. Büyüme tamamlanırken bu bölgeler kapanır. Sanders evresi, el ve el bileğindeki bu değişimlere bakarak büyümenin hangi aşamada olduğunu anlatır.
| Evre | Aile için kısa anlamı |
|---|---|
| Sanders 1 | Ergenlikteki hızlı boy uzaması henüz başlamadan önceki dönemdir. |
| Sanders 2 | Hızlı uzama dönemi başlarken görülen evredir. Önünde hâlâ önemli bir büyüme dönemi olabilir. |
| Sanders 3 | Boy uzamasının hızlı olduğu dönemdir. Hekiminiz eğrilikteki değişimi bu büyümeyle birlikte izler. |
| Sanders 4 | Hızlı uzama dönemi yavaşlamaya başlamıştır. Elin bazı büyüme bölgelerinde kapanma görülür. |
| Sanders 5 | Kemik olgunlaşması ilerlerken büyüme yavaşlayarak sürer. Parmak uçlarındaki büyüme bölgeleri kapanmıştır. |
| Sanders 6 | Büyümenin son dönemlerine yaklaşılmıştır. Parmaklardaki daha fazla büyüme bölgesinde kapanma görülür. |
| Sanders 7 | Büyümenin sonuna yakındır. El kemikleri olgunlaşmıştır; el bileğinde kalan büyüme bölgesi nedeniyle bir miktar uzama sürebilir. |
| Sanders 8 | Bu değerlendirmede izlenen büyüme bölgeleri kapanmıştır. İskelet olgunluğuna ulaşılmıştır. |
Kalan süre ve boy uzaması her çocukta değişir. Hekiminiz evreyi, çocuğunuzun boy takibi ve diğer bulgularıyla birlikte yorumlar.
El filminde hangi değişimler inceleniyor?
Hekim önce kemik uçlarının biçimini, sonra büyüme bölgelerinin kapanma sırasını değerlendirir. Sanders 4’te bazı parmak ucu büyüme plakları kapanmaya başlar. Sanders 5’te parmak uçlarındaki plaklar kapanmıştır. Sanders 6’da parmakların orta ve ele yakın bölümlerindeki kapanma ilerler. Sanders 7’de elin büyüme plakları kapanmış, radiusun el bileğine yakın plağı açık kalmıştır. Sanders 8’de bu değerlendirmede izlenen plakların kapanması tamamlanmıştır.
Büyüme ve Sanders evreleri · Sanders ve arkadaşları, 2017 · El filmindeki evre tanımları · Nicholson ve arkadaşları, 2018
Raporda Sanders 7A veya 7B yazıyorsa
Bazı hekimler 7. evreyi daha ayrıntılı anlatmak için 7A ve 7B kullanır. Bu alt evreler, büyümenin son dönemindeki farkları değerlendirmeye yardımcı olur. Raporunuzdaki tam ifadeyi hekiminizle paylaşın.
Sanders 7 alt evreleri ve kalan büyüme · Hori ve arkadaşları, 2024
Risser 0 ile Sanders 3 birlikte yazabilir mi?
Evet. İki yöntem farklı kemiklere bakar. Risser 0 oldukça geniş bir dönemi kapsar; bu dönemde çocuklar farklı Sanders evrelerinde olabilir.
Birinin sayısından diğerini hesaplamak yerine, raporda belirtilen evreleri kullanın. Sadece Risser bilginiz varsa Sanders alanında “Bilmiyorum”u seçebilirsiniz.
İki büyüme ölçüsünün karşılaştırıldığı araştırma
Bu bilgiler takip ve korse planını nasıl etkiler?
Hekiminiz eğriliğin bugünkü büyüklüğüne, önceki filmlere göre değişimine ve kalan büyümeye birlikte bakar. Korse kullanılıyorsa korsenin oturuşu, günlük kullanım ve çocuğunuzun günlük yaşamı da görüşmeye katılır.
Korseye başlama, günlük süreyi değiştirme veya korseyi bırakma planını bu bilgilerle birlikte hekiminizle oluşturun. Kontrole giderken “Son aylarda ne kadar uzadı?” ve “Korseyi günlük hayatta nasıl kullanabiliyoruz?” sorularının yanıtlarını paylaşmanız faydalı olur.
Korseyi bırakırken büyümenin değerlendirilmesi · Cheung ve arkadaşları, 2019
Ailelerin sık sorduğu sorular
Cobb açısı büyüyünce ne değişir?
Cobb açısı eğriliğin ölçüsüdür. Aynı yöntemle yapılan kontrollerde hekiminiz bu açının zaman içinde nasıl değiştiğine bakar. Büyüme evresi ise bu değişimi yorumlamaya yardımcı olan ayrı bir bilgidir.
Sanders sayısının artması ne anlatır?
Kemiklerin büyümenin daha ileri bir aşamasına geldiğini anlatır. Örneğin Sanders 3 hızlı büyüme dönemini, Sanders 7 büyümenin sonuna yakın dönemi tarif eder. Eğriliğin büyüklüğünü ise Cobb açısından öğrenirsiniz.
Büyüme tamamlanınca takip nasıl olur?
Hekiminiz sonraki kontrol planını eğriliğin büyüklüğüne ve zaman içindeki değişimine göre belirler. Özellikle büyük eğriliklerde büyüme tamamlandıktan sonra da değişim görülebilir. Cheung ve arkadaşları, 2019
Yaştan veya adet başlangıcından büyüme evresini öğrenebilir miyiz?
Yaş, boy uzaması ve adet başlangıcı büyümeyi anlamaya yardımcı olur. Risser ve Sanders evreleri ise ilgili röntgenlerin değerlendirilmesiyle belirlenir. Aynı yaştaki iki çocuk farklı evrelerde olabilir. SRS aile bilgilendirmesi
Raporumda bu evreler yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Kontrolde hekiminize “Büyüme evresini mevcut filmlerden öğrenebilir miyiz?” diye sorabilirsiniz. Hesaplayıcıda o alanı “Bilmiyorum” olarak bırakın. Yeni bir film gerekip gerekmediğini hekiminiz değerlendirsin.
Hesaplayıcıda neden Sanders 2–6 kullanılıyor?
Bu sürüm, araştırmadaki daha iyi temsil edilen evrelerle sınırlı tutulmuştur. Erken ve geç evrelerde veri daha azdır. Bu nedenle 1, 7 veya 8 girildiğinde burada bir yüzde gösterilmez. Hekiminiz çocuğunuzu mevcut muayene ve görüntüleriyle değerlendirmeye devam eder.
Sanders 4, 5 ve 6’da neden aynı yüzde çıkıyor?
Kullanılan araştırma formülü bu evreleri aynı grupta toplar. Bu yüzden diğer bilgiler aynı kaldığında sonuç da aynı olur. Takip sırasında hekiminiz rapordaki tam evreyi yine dikkate alır.
Hekimime hangi soruları sorabilirim?
- Çocuğumun Cobb açısı ve büyüme evresi nedir?
- Önceki kontrole göre ne değişmiş?
- Bir sonraki kontrolümüzü ne zaman planlamalıyız?
- Korse kullanıyorsak günlük yaşamda zorlandığımız noktaları nasıl çözebiliriz?
Kısa özet: Cobb eğriliği ölçer. Risser ve Sanders büyüme aşamasını anlatır. Hekiminiz bu bilgileri önceki kontroller ve muayeneyle birleştirerek çocuğunuzun planını oluşturur.
Bu rehber, çocuğunuzun raporunu anlamanıza yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Kişisel değerlendirme için raporunuzu ve sorularınızı hekiminizle paylaşın.
Skolyoz hesaplayıcısına dön